Hard Fork Nedir, Neden Olur?

Hard Fork Nedir, Neden Olur?

Blog
3 January 2024 by [email protected]
928
Yazılım kullanıcıları genellikle uygulamalarını daha etkili hale getiren güncellemelere aşinadır. Fakat bu güncellemeler genellikle merkezi hizmet sağlayıcılar tarafından kolayca gerçekleştirilir. Blockchain dünyasında durum biraz daha karmaşıktır. Kripto paralar gibi merkezi olmayan uygulamalar, yeni özellikleri eklemek veya mevcut sistemleri güncellemek için daha karmaşık bir süreç izler. Bu süreç içerisinde gerçekleşen yükseltmeler Hard Fork (sert çatallanma) olarak
hard-fork-nedir-neden-olur

Yazılım kullanıcıları genellikle uygulamalarını daha etkili hale getiren güncellemelere aşinadır. Fakat bu güncellemeler genellikle merkezi hizmet sağlayıcılar tarafından kolayca gerçekleştirilir. Blockchain dünyasında durum biraz daha karmaşıktır. Kripto paralar gibi merkezi olmayan uygulamalar, yeni özellikleri eklemek veya mevcut sistemleri güncellemek için daha karmaşık bir süreç izler. Bu süreç içerisinde gerçekleşen yükseltmeler Hard Fork (sert çatallanma) olarak ifade edilir. 

Hard Fork (Sert Çatallanma) Nedir?

Blok zincirleri, merkezi otoritelerden bağımsız, merkezi olmayan açık kaynak protokollerdir. Dolayısıyla blok zincirlerindeki değişiklikler, ağdaki tüm kullanıcıların mutabakatını gerektirir. Bu benzersiz sürecin adına “fork” (çatal) denir. Genellikle yazılım dünyasında olduğu gibi sadece güncellemeleri değil, aynı zamanda daha köklü değişiklikleri de ifade eder.

İşte burada karşımıza “Hard Fork” kavramı çıkıyor. Bir blok zincirinin temel kurallarında önemli bir değişiklik olduğunda ortaya çıkan Hard fork, mevcut zinciri etkileyen ve bu nedenle tüm kullanıcıların onayını gerektiren bir yükseltmedir. Bu durumda blok zinciri iki farklı yola ayrılır ve kullanıcılar bu değişikliklere uyum sağlamak zorundadır.

Bir diğer ifadeyle sert çatallanma, yazılım güncellemelerinin ötesine geçen, temel bir dönüşümü ifade eden bir terimdir. Bu terim blok zincir ekosisteminin gelişiminde ve büyümesinde önemli bir rol oynar, ancak bu değişiklikleri uygulamak her zaman kolay değildir.

Blockchain ve Hard Fork 

Blok zincirleri güvenli kriptografik anahtarlarla birbirine bağlanan bir dizi veri bloğundan oluşur. Bu bloklar adeta birbirine zincirlenmiş bir yol gibidir. Blokların tüm katılımcıların anlaştığı bir fikir birliğiyle birbirine bağlı olması, herhangi bir güncellemenin tüm bloklar üzerinde bir değişikliği beraberinde getirmesine neden olur. Ancak bloklar işlevsel olarak değişmez bir kurallar dizisi tarafından bağlandığı için bu fikir birliği genellikle zor sağlanır. İşte bu noktada, blok zincirindeki değişiklikleri uygulamak için genellikle bir çatal kullanılır.

Sert çatallanma (Hard Fork), bir blok zincirinde temel kurallarda önemli bir değişiklik olduğunda ortaya çıkar. Bu değişiklikler mevcut zinciri etkiler ve tüm katılımcıların onayını gerektirir. Sert çatallanma durumunda blok zinciri iki farklı kola ayrılır ve kullanıcılar bu değişikliklere uyum sağlamak zorundadır. Bu terim sadece güncellemeleri değil, aynı zamanda temel bir dönüşümü ifade eder.

Bir blok zincirinde çatal oluşumu, blok zincirinin orijinal yazılımını kopyalayarak istenen değişiklikleri ekleyen bir olaydır. İki blok zinciri bir arada bulunamayacağı için yeni blok zinciri iki kola ayrılır ve ana blok zincirinden çatal benzeri bir sapma oluşturur.

Hard Fork Oluşumunu Kim Belirler?

Blok zinciri merkezi bir otorite tarafından yönetilmediği için değişiklikler konusunda anlaşmaya varmak ve genel verimliliği artırmak ağdaki katılımcıların sorumluluğundadır. Farklı katılımcı alt kümeleri arasında fikir birliği sağlamak, madencilerden kullanıcılara ve geliştiricilere kadar uzanır.

Ağın güvenliğini sağlayarak çatal sürümlerinin başarısını belirleme eğiliminde olan madenciler, ağı çalıştırmak için gerekli hesaplama kaynaklarını sağladığından onaylarını alan bir çatal sürümü genellikle başarılı olur. Blok zinciri ekosistemi, çoğu açık kaynaklı blok zinciri gibi sorumlulukların örtüşmesine izin verir. Bu da çatal oluşturma sürecinde ortak bir sorumluluğa işaret eder. Diğer alt küme rolleri, blok zincirinde çalışan kodu oluşturan ve güncelleyen geliştiricileri ve ağın omurgası ve denetçileri olarak hareket eden kullanıcılardan oluşur. 

Hard Fork Neden Ortaya Çıkar?

Hard fork’ların sebep olduğu bir sorunu anlamak için, blok zincir teknolojisinin sürekli gelişimi ve ağın iyileştirilmesi amacıyla yapılan bu yükseltmelerin gerekliliğini kavramak önemlidir. Hard fork’ların ortaya çıkmasının birkaç nedeni olabilir ve bunlar genellikle olumsuz sonuçlar doğurmaz:

İşlevsellik Eklemek

Blok zincirinin işlevselliğini artırmak için yapılan hard fork’lar, ağın daha etkili çalışmasına ve yeni özelliklerin entegre edilmesine olanak tanır. Bu uyumluluk, blok zincirinin kullanım alanını genişletir ve teknolojik gelişmelere ayak uydurmasını sağlar.

Güvenlik Risklerini Gidermek

Hard fork’lar, mevcut blok zincirinin güvenliğini artırmak amacıyla gerçekleştirilebilir. Potansiyel güvenlik açıklarını kapatma ve ağın dayanıklılığını artırma amacını taşır.

Topluluk Anlaşmazlıklarını Çözmek

Bir kripto para topluluğu içinde farklı görüşlerin ortaya çıkması durumunda, hard fork kullanılarak anlaşmazlıklar çözülebilir. Topluluğun iki farklı yol arasında bölünmesini engelleyerek birlik sağlar.

Blok Zincirindeki Ters İşlemler

Mevcut blok zincirindeki hataları düzeltmek veya istenmeyen işlemleri geri almak için hard fork’lar kullanılabilir. Hard Fork’lar ağın bütünlüğünü koruma ve kullanıcıların güvenliğini artırma amacını taşır.

Kazara Gerçekleşen Hard Fork’lar

Hard fork’lar bazen kazara ortaya çıkabilir. Örneğin, aynı bloğu neredeyse aynı anda bulan iki madenci durumunda ağ üzerinde fikir birliği dağılabilir. Bu tür durumlar genellikle hızlı bir şekilde çözülür ve fikir birliği sağlandıktan sonra ana zincire dönülür.

Bitcoin blok zinciri, tarihinde birkaç kazara hard fork yaşamıştır. Bu olaylar genellikle madenciler arasındaki çakışmalar veya yazılım hataları nedeniyle meydana gelir. Buna karşın çoğu zaman bu hard fork’lar hızlı bir şekilde çözülür ve ana zincirde önemli değişikliklere neden olmaz.

Hard fork’ların, blok zincir teknolojisinin adaptasyonunu ve gelişimini sağlamak adına gerekli olduğu unutulmamalıdır. Bu yükseltmeler blok zincirini daha güvenli, verimli ve kullanıcı dostu hale getirmek için önemli bir rol oynar.

Hard Fork ve Soft Fork Arasındaki Farklar

Blockchain ve kripto toplulukları, blok zincir ağlarını geliştirmek ve yükseltmek için hangi çatal türünün daha uygun olduğu konusunda bir uzlaşma sağlayamıyor. Her iki çatal türü de güçlü yönler içermekle birlikte, toplulukların üzerinde durduğu ve bu yüzden bölündüğü zayıflıklar da mevcuttur.

Soft Fork’lar: Soft fork’lar genellikle daha nazik bir seçenek olarak kabul edilir. Fakat kendi riskleri de vardır. Soft Fork’ların en belirgin riski, kötü niyetli aktörlerin kullanıcıları ve madencileri blok zincirinin kurallarını ihlal eden blokları doğrulamak amacıyla kandırmak için kullanabilecekleri potansiyel bir zemin yaratmasıdır.

Kullanıcılar blok zincirinin denetçileri olarak hareket eder ve blok zincirinin tam bir kopyasını her zaman tutar. Yeni blokların eski kurallara uymasını sağlamak onların sorumluluğundadır. Fakat bazı kötü niyetli kişiler, kullanıcıları ve madencileri bilgileri olmadan yeni kurallar oluşturmaya yönlendirirse bu durum blok zincirinin güvenliğini tehlikeye sokabilir.

Hard Fork’lar: Hard Fork’lar da kendine ait bazı zorlukları beraberinde getirir. En büyük risk toplulukları bölmesidir. Soft fork’un aksine hard fork’ta bir orta yol bulma şansı yoktur. Bir diğer sorun ise birçok kişinin hard fork’ları tehlikeli olarak görmesidir. Bunun nedeni ağın hash gücünü bölmesi ve bunun da genel güvenliği ve işlem kapasitesini azaltmasıdır. 

Blok Zincirlerinin Evrimi

Hangi çatal türü söz konusu olursa olsun blok zinciri güncellemelerinin sorunsuz bir şekilde gerçekleşmesi için dikkate alınması gereken çok şey vardır. Çoğu blok zinciri madencisi ve tüccarı, hard fork’ları tercih eder ve işlemler sırasında geride kalmamayı amaçlar. 

Blok zinciri madencileri ve tüccarları için önemli bir güvence sağlayan hard forklar büyük bir hesaplama kaynağı kullanır. Bu da kripto para birimlerinin geleceği için potansiyel bir risk oluşturabilir.

Soft fork’lar ise doğal risklere rağmen blok zinciri yazılım güncellemelerini hızlı bir şekilde uygulayabilme yetenekleri ve topluluğu bölmeden geliştirmeleri uygulayabilme avantajlarına sahiptir.  

Add a comment